Quy Trình Xử Lý Rơm Rạ Bằng Trichoderma Đúng Kỹ Thuật

Sau mỗi vụ mùa, một lượng lớn rơm rạ được thải ra đồng ruộng. Nếu không được xử lý đúng cách thì rơm rạ tồn đọng vừa gây lãng phí nguồn hữu cơ, vừa có thể ảnh hưởng đến môi trường và quá trình canh tác vụ sau. Vì vậy, trong bài viết này, Chế Phẩm Sinh Học Emzeo Đức Bình sẽ hướng dẫn bạn quy trình xử lý rơm rạ bằng Trichoderma để rơm nhanh hoai mục, làm nguồn phân bón hữu chất lượng cho cây trồng.

Vì sao phải xử lý rơm rạ?

Rơm rạ là phụ phẩm nông nghiệp có khối lượng vô cùng lớn sau mỗi vụ lúa. Nếu không được xử lý đúng cách thì  rơm rạ sẽ gây ra nhiều hệ lụy trực tiếp cho vụ gieo trồng tiếp theo:

• Làm phát sinh khí độc. Rơm rạ tươi khi bị vùi xuống ruộng trong điều kiện ngập nước có thể phân hủy yếm khí và tạo ra một số hợp chất gây bất lợi cho cây trồng, đặc biệt trong giai đoạn cây lúa mới bén rễ.
• Gây ngộ độc hữu cơ cho cây. Quá trình phân hủy rơm rạ chưa hoàn toàn có thể làm phát sinh các chất hữu cơ trung gian. Nếu tích tụ nhiều trong đất, chúng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ và khả năng sinh trưởng của cây.
• Làm tiêu hao dinh dưỡng trong đất. Vi sinh vật phân giải rơm rạ cần sử dụng một phần nguồn đạm trong đất để hoạt động. Nếu lượng rơm vùi xuống quá lớn và phân hủy không hợp lý thì cây trồng có thể bị cạnh tranh dinh dưỡng trong thời gian đầu.
• Tạo điều kiện cho mầm bệnh lưu trú. Rơm rạ chưa được xử lý có thể còn tồn tại nguồn nấm bệnh và một số sinh vật gây hại từ vụ trước. Nếu tiếp tục vùi trực tiếp xuống đất thì chúng có khả năng ảnh hưởng đến cây trồng ở vụ sau.
• Gây khó khăn cho quá trình canh tác. Rơm rạ chưa phân hủy hết có thể nổi trên mặt ruộng, gây cản trở quá trình làm đất, gieo sạ và chăm sóc cây trồng.
• Gây ô nhiễm môi trường nếu đốt bỏ. Đốt rơm rạ giúp xử lý nhanh nhưng tạo ra lượng lớn khói và bụi, đồng thời làm mất đi nguồn chất hữu cơ có thể tận dụng để cải tạo đất.

Chính vì vậy, việc xử lý rơm rạ đúng kỹ thuật là bước khởi đầu quan trọng giúp làm sạch đồng ruộng, cải tạo đất và tạo tiền đề vững chắc cho vụ mùa bội thu.

Trichoderma là gì?

Trichoderma là một nhóm nấm có lợi thường được ứng dụng trong nông nghiệp và sản xuất các chế phẩm sinh học. Một số chủng Trichoderma có khả năng tiết enzyme hỗ trợ phân giải các hợp chất hữu cơ, trong đó có cellulose – một thành phần quan trọng trong cấu trúc của rơm rạ.

Nhờ đặc tính trên nên nấm Trichoderma được sử dụng trong nhiều quy trình xử lý phụ phẩm nông nghiệp, ủ phân hữu cơ và hỗ trợ cải thiện môi trường đất. Khi đưa Trichoderma vào đống rơm với điều kiện phù hợp, hệ vi sinh có lợi sẽ phát triển và tham gia vào quá trình phân giải nguyên liệu. Từ đó, rơm dần mềm hơn, cấu trúc thay đổi và hoai mục theo thời gian.

Lợi ích của việc xử lý rơm rạ bằng nấm Trichoderma

Quy trình xử lý rơm rạ bằng Trichoderma mang lại nhiều lợi ích vượt trội như:

• Chống ngộ độc hữu cơ tuyệt đối cho cây trồng. Nhờ rơm rạ được phân hủy hoàn toàn trước khi gieo sạ hoặc cấy nên bộ rễ lúa và cây trồng vụ sau sẽ phát triển khỏe mạnh, rễ trắng, bám sâu, không còn lo bị thối rễ, nghẹt rễ.
• Tạo ra nguồn phân bón hữu cơ vi sinh chất lượng cao. Phân ủ từ rơm rạ bằng Trichoderma chứa nhiều mùn, các chất dinh dưỡng dạng dễ hấp thu (N, P, K hữu cơ) cùng hàng tỷ bào tử vi sinh vật có lợi.
• Cải tạo độ tơi xốp và phì nhiêu của đất. Phân hữu cơ từ rơm rạ giúp tăng khả năng giữ nước, giữ phân của đất, làm cho đất tơi xốp, hạn chế tình trạng chai cứng do lạm dụng phân bón hóa học.
• Ức chế mầm bệnh trong đất. Trichoderma giúp tiêu diệt các nấm bệnh tồn dư từ vụ trước, giảm chi phí sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
• Tiết kiệm chi phí đầu tư. Tận dụng nguồn rơm rạ có sẵn giúp bà con giảm đến 20 – 30% lượng phân bón hóa học (Ure, NP-K) cho vụ sau.

Quy trình xử lý rơm rạ bằng Trichoderma đúng cách

Có hai phương pháp phổ biến mà bà con có thể áp dụng là xử lý trực tiếp tại ruộng và gom rơm để ủ thành đống. Tùy vào diện tích, điều kiện canh tác và lượng rơm rạ thực tế mà bà con có thể lựa chọn phương pháp phù hợp.

Chuẩn bị nguyên liệu

Trước khi tiến hành quy trình xử lý rơm rạ bằng Trichoderma thì bạn cần chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu sau:

• Rơm rạ: Rơm rạ tươi hoặc khô đã được cắt nhỏ.
• Chế phẩm vi sinh: Gói chế phẩm Trichoderma Đức Bình hoặc bạn có thể kết hợp thêm chế phẩm Emzeo để tăng hiệu quả phân hủy.
• Mật rỉ đường: Cung cấp năng lượng cho vi sinh vật phát triển mạnh mẽ.
• Nước sạch: Dùng để pha dung dịch vi sinh và điều chỉnh độ ẩm.

Cách xử lý rơm rạ trực tiếp tại ruộng

Phương pháp này cực kỳ tiết kiệm công sức, phù hợp với những cánh đồng có diện tích lớn. Đất sau khi xử lý sẽ trở nên tơi xốp, giàu mùn và tạo điều kiện lý tưởng cho vụ mùa tiếp theo.

• Bước 1: Rải đều rơm rạ sau thu hoạch trên khắp mặt ruộng.
• Bước 2: Pha chế phẩm Trichoderma cùng nước và mật rỉ đường theo tỷ lệ khuyến nghị của nhà sản xuất, sau đó phun đều lên toàn bộ bề mặt rơm rạ.
• Bước 3: Lấp một lớp đất mỏng lên trên bề mặt rơm rạ.
• Bước 4: Giữ ẩm liên tục cho ruộng trong khoảng 15 – 20 ngày. Quá trình này giúp rơm rạ phân hủy trực tiếp ngay tại chỗ và bổ sung dinh dưỡng tức thì cho đất.

Cách xử lý rơm rạ bằng phương pháp ủ đống

Phương pháp ủ đống phù hợp với những cánh đồng có diện tích nhỏ, giúp bà con kiểm soát tốt hơn quá trình phân hủy. Mùn hữu cơ thu được sau khi ủ có thể sử dụng trực tiếp để bón cho rau màu, cây ăn trái hoặc cây cảnh.

• Bước 1 (Gom đống): Gom rơm rạ thành đống có chiều cao từ 1,2 – 1,5m.
• Bước 2 (Tưới vi sinh): Ủ theo từng tầng, trộn/tưới đều dung dịch Trichoderma (đã pha cùng mật rỉ đường và EM) lên từng lớp rơm rạ.
• Bước 3 (Đảo trộn định kỳ): Tiến hành đảo trộn đống ủ định kỳ 5 – 7 ngày/lần để đảm bảo không khí lưu thông và quá trình phân hủy diễn ra đồng đều.
• Bước 4 (Nghiệm thu): Thời gian ủ đống kéo dài khoảng 20 – 30 ngày là rơm rạ hoai mục hoàn toàn (tùy thuộc vào nhiệt độ và độ ẩm môi trường).

>> Xem thêm: Cách làm phân trứng sữa đơn giản, không hôi

Những lưu ý khi ủ rơm rạ bằng Trichoderma

Để quy trình xử lý rơm rạ bằng Trichoderma đạt kết quả cao nhất và tránh làm hỏng đống ủ thì bà con cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc kỹ thuật sau:

• Duy trì độ ẩm chuẩn (50 – 60%): Độ ẩm là yếu tố sống còn cho vi sinh vật hoạt động. Bà con kiểm tra độ ẩm bằng cách bóp chặt nắm rơm rạ trên tay: thấy vắt ẩm tay nhưng nước không chảy thành dòng qua kẽ tay là đạt chuẩn.
• Vị trí đặt đống ủ: Đặt đống ủ ở nơi khô ráo, thoáng mát. Dùng bạt nilon hoặc bạt tối màu che phủ cẩn thận để tránh mưa tạt làm trôi vi sinh và tránh nắng gắt làm khô đống ủ. Việc này duy trì điều kiện lý tưởng cho quá trình phân hủy diễn ra ổn định.
• Không dùng rơm rạ mục nát hoặc nhiễm nấm mốc hại: Tuyệt đối không sử dụng Trichoderma nếu nguyên liệu rơm rạ đầu vào đã bị mục nát lâu ngày hoặc bị nhiễm các loại nấm mốc có hại. Những trường hợp này dễ làm hỏng quy trình xử lý và làm giảm nghiêm trọng chất lượng mùn thành phẩm.
• Tránh dùng chung với vôi sống và thuốc hóa học: Không trộn Trichoderma chung với vôi sống hoặc thuốc trừ nấm hóa học vì sẽ làm chết bào tử nấm vi sinh có lợi.

Kết luận

Quy trình xử lý rơm rạ bằng Trichoderma là giải pháp sinh học giúp bà con tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm sau thu hoạch thay vì đốt bỏ hoặc để rơm phân hủy tự nhiên không kiểm soát. Nếu bạn cần mua chế phẩm nấm Trichoderma giá tốt thì hãy liên hệ ngay với Chế Phẩm Sinh Học Emzeo Đức Bình qua số hotline/zalo 024.66.55.46.86.