Cách Ủ Phân Chuồng Với Nấm Trichoderma Hiệu Quả

Trong bài viết hôm nay, Chế Phẩm Sinh Học Emzeo sẽ hướng dẫn bạn cách ủ phân chuồng với nấm Trichoderma đúng kỹ thuật, giúp tạo ra nguồn phân hữu cơ giàu dinh dưỡng cho cây trồng. Nếu bạn đang tìm kiếm phương pháp xử lý phân chuồng an toàn, tiết kiệm và thân thiện với môi trường thì đừng bỏ qua bài viết bên dưới của chúng tôi.

Giới thiệu tổng quan về phân chuồng được ủ bằng nấm Trichoderma

Phân chuồng là loại phân hữu cơ được tạo ra từ chất thải của động vật như bò, gà, heo, dê, vịt,… kết hợp cùng các loại chất độn chuồng như rơm rạ, mùn cưa, trấu hoặc lá cây khô. Trong phân chuồng có chứa nhiều chất hữu cơ và các dưỡng chất cần thiết cho cây như đạm, lân, kali, canxi, magie,…

Tuy nhiên, phân chuồng tươi thường chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh, hạt cỏ dại và khí độc. Do đó, nếu bạn bón trực tiếp phân tươi cho cây thì sẽ dễ gây thối rễ, cháy cây và làm ô nhiễm môi trường. Do đó, phân chuồng cần được ủ hoai mục trước khi sử dụng.

Nấm Trichoderma là một loại vi sinh vật có lợi thường được sử dụng trong nông nghiệp hữu cơ. Loại nấm này có khả năng phân hủy nhanh chất hữu cơ, ức chế nhiều loại nấm bệnh gây hại trong đất và hỗ trợ cải tạo môi trường canh tác. 

Như vậy, phân chuồng ủ bằng nấm Trichoderma là dòng phân bón hữu cơ vi sinh cao cấp được tạo ra từ quá trình lên men hoai mục các loại chất thải chăn nuôi nhờ sự tác động của nấm đối kháng Trichoderma. Loại phân này giúp bổ sung dinh dưỡng cho cây, tăng độ phì nhiêu của đất và hỗ trợ cây phát triển khỏe mạnh hơn.

Lợi ích của việc ủ phân chuồng bằng nấm Trichoderma

Cách ủ phân chuồng với nấm Trichoderma mang lại rất nhiều lợi ích cho cả cây trồng lẫn môi trường canh tác.

• Giúp phân nhanh hoai mục. Trichoderma có khả năng phân hủy mạnh các chất hữu cơ nên giúp rút ngắn đáng kể thời gian ủ phân. Nếu phương pháp ủ phân truyền thống có thể mất vài tháng thì khi bổ sung Trichoderma, thời gian ủ thường được rút ngắn xuống còn khoảng 30 – 45 ngày tùy theo điều kiện thời tiết.
• Khử mùi hôi hiệu quả. Trong quá trình ủ phân chuồng, khí amoniac và khí hữu cơ thường gây mùi khó chịu. Nấm Trichoderma giúp thúc đẩy quá trình phân giải hiếu khí nên hạn chế tình trạng phân bốc mùi và giảm ô nhiễm môi trường.
• Tiêu diệt mầm bệnh và hạt cỏ dại. Nhiệt độ sinh ra trong quá trình ủ kết hợp với hoạt động của Trichoderma sẽ giúp tiêu diệt nhiều loại vi khuẩn, nấm bệnh và hạt cỏ dại có trong phân chuồng.
• Tăng chất lượng phân hữu cơ. Phân sau khi ủ có hàm lượng mùn cao, tơi xốp và giàu dinh dưỡng hơn. Đây là nguồn phân hữu cơ rất tốt cho rau màu, cây ăn trái, hoa kiểng và cây công nghiệp.
• Giúp cây phát triển khỏe mạnh. Khi sử dụng phân chuồng đã được ủ với Trichoderma, cây trồng thường được phát triển bộ rễ khỏe, hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn, giảm nguy cơ nấm bệnh, tăng năng suất và chất lượng nông sản.

Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ ủ phân chuồng

Trước khi tiến hành ủ phân, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu và dụng cụ cần thiết sau:

• Phân chuồng tươi hoặc bán khô: 700 – 800 kg (phân bò, phân heo, phân gà…).
• Phụ phẩm nông nghiệp (chất độn): 200 – 300 kg rơm rạ băm nhỏ, trấu, vỏ cà phê hoặc xơ dừa mục để tạo độ thông thoáng cho đống ủ.
• Nấm Trichoderma: 1 – 2 kg chế phẩm vi sinh chất lượng.

• Phân lân: 20 – 30 kg. Phân lân có tác dụng giữ đạm (nitơ) không bị thất thoát dưới dạng khí amoniac trong quá trình ủ, đồng thời bổ sung thêm lân cho thành phẩm.
• Nước sạch: để tưới điều chỉnh độ ẩm.
• Dụng cụ hỗ trợ: xẻng hoặc cào để đảo trộn, bạt che tối màu (màu xanh hoặc đen để giữ nhiệt tốt), cuốc, bình tưới cây hoặc vòi tưới nước.
• Vị trí ủ: Chọn nơi khô ráo, thoáng mát và không bị ngập úng khi trời mưa. Tốt nhất là trên nền xi măng hoặc lót một lớp bạt dày dưới đất để tránh nước phân thấm ra ngoài làm lãng phí dinh dưỡng.

>> Xem thêm: 3 cách ủ phân chuồng hoai mục đơn giản, hiệu quả

Cách ủ phân chuồng với nấm Trichoderma đúng kỹ thuật

Để quá trình ủ phân chuồng với nấm Trichoderma diễn ra hiệu quả thì bạn cần thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Trộn đều các nguyên liệu khô

• Rải một lớp phân chuồng phối trộn cùng chất độn (rơm rạ, trấu) dày khoảng 15 – 20cm lên bề mặt nền ủ.
• Rắc đều một lớp mỏng hỗn hợp nấm Trichoderma và phân lân lên trên bề mặt lớp phân chuồng đó.
• Cứ tiếp tục làm theo kiểu “bánh kẹp tầng” như vậy cho đến khi hết lượng nguyên liệu đã chuẩn bị.
• Dùng xẻng đảo thật đều toàn bộ đống nguyên liệu từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài.

Bước 2: Điều chỉnh độ ẩm đống ủ

• Dùng vòi phun hoặc ô doa tưới nước sạch từ từ vào đống nguyên liệu trong quá trình đảo trộn.
• Cách kiểm tra độ ẩm chuẩn (đạt khoảng 55 – 60%). Bạn lấy một nắm hỗn hợp phân vừa trộn, bóp thật chặt trong lòng bàn tay. Nếu thấy nước chỉ rỉ ra ở các kẽ ngón tay mà không nhỏ giọt thành dòng, khi mở tay ra phân giữ nguyên phom nén và không bị vỡ vụn là đạt yêu cầu. Nếu bóp hỗn hợp thấy nước chảy ròng ròng tức là phân quá ướt (cần trộn thêm trấu/rơm khô). Còn nếu mở tay ra thấy phân rã ra ngay tức là quá khô, cần tưới thêm nước vào.

Bước 3: Đánh đống và đậy bạt giữ nhiệt

• Gom toàn bộ hỗn hợp lại thành một đống hình chóp hoặc hình khối dài, có chiều cao lý tưởng là từ 1m – 1.5m. Bạn không nên làm đống ủ quá thấp vì sẽ không tích đủ nhiệt, cũng không nên làm quá cao (trên 2m) vì sẽ làm nén chặt đống ủ, thiếu oxy ở giữa khiến nấm không phát triển được.
• Dùng bạt tối màu che phủ kín toàn bộ đống ủ. Bạn nhớ lấy gạch đá hoặc gỗ chèn chặt các góc bạt bên dưới để tránh gió thổi bay và hạn chế tình trạng nước mưa lọt vào làm úng đống phân.

Bước 4: Kiểm tra và đảo trộn định kỳ

• Sau 7 – 10 ngày, bạn vén bạt, thọc một cây gậy hoặc thanh sắt vào giữa đống ủ rồi rút ra chạm thử. Nếu thấy thanh sắt nóng sần sật (nhiệt độ đạt khoảng 50 – 60 độ C) và có khói bốc lên nhẹ thì tức là hệ vi sinh vật đang hoạt động hiệu quả.

• Sau 20 – 25 ngày, bạn tiến hành mở bạt và đảo trộn đống phân một lần. Mục đích là đưa phần nguyên liệu ở phía ngoài (có nhiệt độ thấp) vào trong và ngược lại, giúp phân chín đồng đều. Nếu thấy đống ủ bị khô, bạn nên tưới bổ sung thêm nước để duy trì độ ẩm ổn định, sau đó lại đậy bạt lại.

>> Xem thêm: Cách ủ phân hữu cơ từ rau củ quả thừa

Cách nhận biết phân chuồng ủ bằng nấm Trichoderma đã hoai mục

Thông thường, sau khoảng 35 đến 50 ngày (tùy thuộc vào loại phân chuồng và điều kiện thời tiết), đống phân chuồng sẽ hoai mục hoàn toàn. Bạn có thể nhận biết phân chuồng ủ bằng nấm Trichoderma đã hoai mục thông qua các dấu hiệu sau:

• Màu sắc thay đổi. Phân sau khi ủ thường có màu nâu sẫm hoặc đen, màu sắc đồng nhất hơn so với ban đầu.
• Không còn mùi hôi. Phân hoai mục đúng kỹ thuật sẽ có mùi đất hoặc mùi hữu cơ nhẹ, không còn mùi khai hay mùi hôi khó chịu.
• Kết cấu tơi xốp. Nguyên liệu ban đầu như rơm rạ, phân cục hoặc chất thải động vật đã phân hủy gần như hoàn toàn, tạo thành một hỗn hợp tơi mịn.
• Nhiệt độ giảm. Khi quá trình phân giải kết thúc, nhiệt độ trong đống ủ sẽ giảm dần và gần bằng với nhiệt độ môi trường bên ngoài.

Những lưu ý khi ủ phân bằng Trichoderma

Bạn hãy lưu ý một số điều sau để tránh làm chết nấm vi sinh và giảm chất lượng phân ủ:

• Không dùng phân quá tươi để bón trực tiếp. Dù đã bổ sung Trichoderma thì bạn vẫn cần phải đảm bảo phân được ủ hoai hoàn toàn trước khi sử dụng cho cây trồng.
• Kiểm soát độ ẩm hợp lý. Độ ẩm quá cao sẽ khiến đống ủ bị yếm khí và phát sinh mùi hôi. Ngược lại, nếu quá khô thì vi sinh vật hoạt động kém hiệu quả.
• Đảo trộn định kỳ. Việc đảo trộn giúp cung cấp oxy cho vi sinh vật và giúp đống ủ phân hủy đồng đều hơn.
• Không đặt đống ủ dưới mưa trực tiếp. Nước mưa có thể làm rửa trôi dinh dưỡng và khiến đống ủ bị úng nước.
• Tuyệt đối không được trộn chung nấm Trichoderma với vôi bột hoặc các loại thuốc trừ nấm hóa học trong quá trình ủ. Vì vôi có tính kiềm mạnh và sinh nhiệt hóa học cao, còn thuốc trừ nấm sẽ tiêu diệt hoàn toàn các bào tử nấm Trichoderma có lợi.
• Không dùng nước nhiễm mặn, nhiễm phèn nặng vì sẽ làm ức chế sự sinh trưởng của nấm Trichoderma.

Kết luận

Hy vọng bài viết trên của Chế Phẩm Sinh Học Emzeo sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách ủ phân chuồng với nấm Trichoderma đúng kỹ thuật. Nếu thực hiện ủ phân đúng theo quy trình mà chúng tôi đã hướng dẫn, bạn sẽ có được nguồn phân hữu cơ chất lượng cao để chăm sóc cây trồng khỏe mạnh.