Cách Ủ Lá Cây Nhanh Mục, Giàu Dinh Dưỡng Cho Cây

Lá cây khô sau khi rụng thường bị gom bỏ hoặc đốt đi, trong khi đây lại là nguồn nguyên liệu hữu cơ rất hữu ích cho việc cải tạo đất và chăm sóc cây trồng. Trong bài viết này, Chế Phẩm Sinh Học Emzeo Đức Bình sẽ hướng dẫn bạn cách ủ lá cây nhanh mục, an toàn, không hôi và giàu dinh dưỡng cho cây trồng.

Lợi ích của việc ủ lá cây làm phân hữu cơ

Ủ lá cây thành phân hữu cơ là một cách đơn giản để tận dụng nguồn nguyên liệu có sẵn trong vườn. Khi được phân hủy đúng cách, lá cây sẽ trở thành nguồn chất hữu cơ có giá trị, có thể sử dụng để bổ sung cho đất và cây trồng.

• Tận dụng lá cây, hạn chế rác thải hữu cơ. Vào mùa lá rụng, lượng lá khô trong vườn có thể rất lớn. Nếu bạn gom bỏ đi thì vừa mất công xử lý vừa lãng phí nguồn hữu cơ tự nhiên. Thay vào đó, bạn có thể thu gom lá cây để làm nguyên liệu ủ phân. Cách làm này giúp tận dụng những nguyên liệu tưởng như bỏ đi và giảm lượng rác hữu cơ cần xử lý.
• Tạo nguồn dinh dưỡng dồi dào, an toàn. Phân mùn từ lá cây giàu chất hữu cơ, mùn tự nhiên, các nguyên tố đa – trung – vi lượng giúp cây trồng hấp thụ từ từ mà không lo bị sốc phân hay cháy gốc.

• Cải tạo nền đất tơi xốp. Khác với phân hóa học dễ làm đất chai cứng theo thời gian, phân lá cây ủ hoai giúp tăng độ phì nhiêu, giữ ẩm tốt, tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh vật có lợi trong đất phát triển.
• Tăng cường sức đề kháng cho cây. Phân hữu cơ vi sinh giúp bộ rễ phát triển khỏe mạnh, hạn chế các bệnh về rễ như thối rễ, lở cổ rễ do nấm hại gây ra.
• Tiết kiệm chi phí: Việc tận dụng lá cây có sẵn trong vườn để ủ phân giúp giảm chi phí mua phân bón thương mại. Người trồng cũng có thể chủ động tạo nguồn phân để cải tạo đất và bổ sung vào giá thể khi cần.

Nguyên liệu và dụng cụ ủ lá cây

Trước khi học cách ủ lá cây nhanh mục thì bạn cần chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu và dụng cụ sau:

• Lá cây khô: 1 tấn.
• Chế phẩm Trichoderma: 200g.
• Chế phẩm EM: 200g.
• Phân NPK: 2kg.
• Phân chuồng: 500kg.
• Nước sạch: sử dụng để làm ẩm lá và pha chế phẩm.
• Dụng cụ: cuốc, xẻng, vải bạt, bao nilon hoặc vật liệu phù hợp để che đống ủ.

Trong đó, chế phẩm Trichoderma và Emzeo là những thành phần được sử dụng để hỗ trợ quá trình phân hủy nguyên liệu hữu cơ. Khi kết hợp với điều kiện độ ẩm và thông thoáng phù hợp thì quá trình hoai mục của lá có thể diễn ra thuận lợi hơn.

Cách ủ lá cây nhanh mục đơn giản tại nhà

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách ủ lá cây nhanh mục đơn giản tại nhà:

Bước 1: Chuẩn bị và làm ướt lá cây khô

Đầu tiên, bạn thu gom lá cây khô và loại bỏ các loại rác vô cơ như túi nilon, dây nhựa, kim loại hoặc những vật liệu không thể phân hủy được. Sau đó, bạn tưới nước để làm ướt toàn bộ lượng lá. Với lá cây khô, bạn nên tưới và duy trì độ ẩm trong khoảng 2 – 3 ngày trước khi tiến hành phối trộn.

Việc làm ẩm trước giúp lá hút nước và mềm hơn. Đây là bước quan trọng vì nguyên liệu quá khô sẽ khiến vi sinh vật khó hoạt động, từ đó làm quá trình phân hủy diễn ra chậm hơn.

Bước 2: Pha chế phẩm Trichoderma và Emzeo

Bạn chuẩn bị khoảng 50 lít nước sạch, sau đó hòa chế phẩm Trichoderma và Emzeo vào nước, rồi khuấy đều. Dung dịch sau khi pha sẽ được sử dụng để tưới đều lên các lớp nguyên liệu trong quá trình tạo đống ủ.

Khi sử dụng chế phẩm sinh học, bạn cần đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì của sản phẩm để đảm bảo cách pha và liều lượng phù hợp. Lưu ý, bạn không nên tự ý tăng liều với suy nghĩ dùng càng nhiều thì lá càng nhanh mục.

Bước 3: Chuẩn bị nền ủ

Bạn chọn vị trí tương đối bằng phẳng, thuận tiện cho việc tập kết nguyên liệu và đảo trộn. Nếu nhà bạn có nền xi măng hoặc nền cứng phù hợp thì có thể tiến hành ủ trực tiếp. Trường hợp không có nền xi măng thì bạn có thể đào hố với độ sâu khoảng 70cm để tạo khu vực chứa nguyên liệu. Bạn nên chọn nơi thuận tiện cho việc che chắn, tránh vị trí thường xuyên bị ngập nước hoặc chịu mưa trực tiếp.

Bước 4: Trộn lá cây với phân chuồng

Sau khi lá đã đạt độ ẩm phù hợp thì bạn trộn đều lá cây với phân chuồng đã chuẩn bị. Phân chuồng là nguồn nguyên liệu hữu cơ có thể phối hợp cùng lá cây trong quá trình ủ. Việc trộn đều giúp các thành phần phân bố đồng nhất, hạn chế tình trạng một khu vực quá khô hoặc quá nhiều nguyên liệu.

Bước 5: Xếp lớp nguyên liệu và tưới chế phẩm

Bạn tiến hành rải một lớp lá cây đã phối trộn, sau đó tưới đều dung dịch Trichoderma và Emzeo lên bề mặt. Tiếp theo, bạn rải một lớp NPK theo lượng đã chuẩn bị rồi tiếp tục tạo các lớp nguyên liệu tương tự. Bạn cứ lặp lại quá trình này cho đến khi sử dụng hết nguyên liệu.

Khi tưới dung dịch chế phẩm, bạn cần cố gắng phân bổ tương đối đồng đều lên bề mặt đống ủ. Bạn không nên chỉ tưới tập trung vào một vài vị trí vì có thể khiến độ ẩm giữa các khu vực trong đống ủ không đồng nhất.

Bước 6: Che kín đống ủ

Sau khi hoàn thành việc xếp nguyên liệu thì bạn sử dụng bao nilon hoặc bạt để che kín đống ủ. Mục đích của việc che phủ là giúp duy trì độ ẩm và hạn chế tác động của gió, mưa hoặc điều kiện môi trường bên ngoài.

Tuy nhiên, che đống ủ không có nghĩa là để nguyên liệu bị ngập nước hoặc quá bí. Vì vậy, trong quá trình ủ, bạn cần kiểm tra tình trạng thực tế để có biện pháp điều chỉnh phù hợp.

Bước 7: Kiểm tra đống ủ sau 10 ngày

Sau khoảng 10 ngày, bạn hãy kiểm tra độ ẩm của đống ủ. Nếu thấy nguyên liệu có dấu hiệu bị khô thì bạn có thể bổ sung thêm nước để duy trì điều kiện thích hợp cho quá trình phân hủy. Sau khi kiểm tra xong thì bạn tiếp tục che đống ủ lại.

Độ ẩm là yếu tố rất quan trọng. Đống ủ quá khô sẽ làm hoạt động của vi sinh vật giảm. Trong khi đó, đống ủ quá nhiều nước có thể khiến nguyên liệu bị bí và ảnh hưởng đến quá trình phân hủy.

Bước 8: Đảo đống ủ sau khoảng 20 ngày

Khoảng 20 ngày sau khi bắt đầu ủ, bạn mở đống ủ và tiến hành đảo trộn. Bạn nên đảo theo hướng đưa phần nguyên liệu bên trong ra ngoài, phần bên ngoài vào trong; đồng thời đảo từ trên xuống dưới. Cách đảo này giúp nguyên liệu được trộn đều hơn và hạn chế tình trạng một số vị trí phân hủy nhanh trong khi vị trí khác vẫn còn nguyên. Sau khi đảo xong thì bạn lại tiếp tục tạo đống và che phủ để quá trình ủ diễn ra tiếp.

Bước 9: Tiếp tục ủ đến khi lá hoai mục

Bạn tiếp tục duy trì đống ủ khoảng 30 ngày tiếp theo và theo dõi sự thay đổi của nguyên liệu. Khi lá trở nên mềm, tơi xốp, chuyển sang màu nâu đen và có mùi chua hữu cơ đặc trưng thì tức là quá trình ủ đã đạt đến giai đoạn có thể sử dụng làm nguồn phân hữu cơ. Thời gian thực tế có thể thay đổi tùy loại lá, độ ẩm, điều kiện môi trường, kích thước nguyên liệu và cách chăm sóc đống ủ.

>> Xem thêm: Cách làm dịch chuối bằng men vi sinh Emzeo đơn giản tại nhà

Những yếu tố giúp lá cây nhanh mục

Nếu bạn muốn rút ngắn thời gian ủ lá cây thì bạn cần lưu ý đến những yếu tố sau:

• Bổ sung chế phẩm vi sinh chất lượng: Lá cây chứa hàm lượng xenlulozo và lignin rất cao, cực kỳ khó phân hủy tự nhiên. Việc sử dụng các dòng chế phẩm sinh học như Emzeo hay Trichoderma sẽ cung cấp hàng tỷ bào chế vi sinh vật phân giải xơ, giúp lá cây mủn ra nhanh gấp 3 – 5 lần.
• Kích thước lá cây: Lá cây càng nhỏ thì diện tích tiếp xúc của vi sinh vật càng lớn. Nếu có thể, bạn hãy dùng máy băm hoặc kéo cắt nhỏ lá cây trước khi ủ.
• Cân bằng độ ẩm (45% – 50%): Đống ủ quá khô sẽ làm vi sinh vật “ngủ đông”, còn đống ủ quá ướt sẽ gây thiếu oxy, dẫn đến bốc mùi thối. Vì vậy, bạn hãy thử nắm chặt một nắm lá trong tay, nếu thấy nước rịn qua kẽ tay nhưng không chảy thành dòng thì tức là đống ủ đã đạt độ ẩm lý tưởng.
• Nhiệt độ đống ủ: Sau 3 – 5 ngày ủ, nhiệt độ bên trong đống ủ có thể tăng lên 50 – 60°C. Đây là dấu hiệu tốt cho thấy vi sinh vật đang phân giải mạnh mẽ và nhiệt độ cao này cũng giúp tiêu diệt các mầm bệnh, hạt cỏ dại.

Lá cây ủ mục có thể dùng để làm gì?

Sau khi thu hoạch được nguồn phân mùn lá cây hoai mục giàu dinh dưỡng, bạn có thể ứng dụng đa dạng cho vườn cây của mình như:

• Trộn giá thể trồng cây: Trộn phân lá cây với đất sạch, xơ dừa, trấu hun theo tỷ lệ 20 – 30% để tạo thành hỗn hợp giá thể tơi xốp, giàu dinh dưỡng cho cây hoa hồng, hoa lan, rau sạch, cây cảnh chậu.

• Bón lót trước khi gieo trồng: Rải một lớp phân lá cây xuống đáy hố hoặc luống đất trước khi trồng cây con giúp rễ bám nhanh, phát triển mạnh ngay từ đầu.
• Bón thúc cho cây lâu năm: Xới nhẹ lớp đất xung quanh gốc cây ăn quả, cây bóng mát rồi rải phân lá cây lên, sau đó phủ một lớp đất mỏng và tưới nước.
• Phủ gốc giữ ẩm: Phủ một lớp phân lá cây dày 2 – 3cm quanh gốc cây giúp giữ ẩm vào mùa khô và ngăn ngừa cỏ dại phát triển.

Kết luận

Cách ủ lá cây nhanh mục không hề phức tạp hay tốn nhiều công sức như bạn nghĩ. Chỉ với một chút thời gian cùng sự hỗ trợ đắc lực từ các dòng chế phẩm sinh học như Emzeo, Trichoderma thì bạn đã có thể biến những chiếc lá rụng bỏ đi thành nguồn phân bón hữu cơ vi sinh cực kỳ chất lượng cho khu vườn của mình.