Tổng Hợp Các Cách Ủ Phân Bò Phổ Biến Nhất Hiện Nay

Hiện nay có khá nhiều cách ủ phân bò khác nhau như ủ truyền thống, ủ bằng vôi hoặc sử dụng chế phẩm sinh học để đẩy nhanh quá trình hoai mục. Trong bài viết này, mời bạn cùng Chế Phẩm Sinh Học Emzeo khám phá ưu điểm riêng của từng phương pháp ủ phân bò kể trên.

Vì sao nên ủ phân bò trước khi bón cho cây?

Nhiều người có thói quen sử dụng phân bò tươi để bón trực tiếp cho cây trồng nhằm tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, điều này tiềm ẩn khá nhiều rủi ro cho cây trồng và môi trường đất. Vì phân bò tươi chứa nhiều vi khuẩn, nấm bệnh, ký sinh trùng và hạt cỏ dại nên khi bón trực tiếp có thể làm lây lan mầm bệnh, khiến cỏ mọc nhiều và ảnh hưởng đến sự phát triển của cây.

Ngoài ra, trong quá trình phân hủy tự nhiên, phân bò tươi sẽ sinh nhiệt và tạo khí độc như amoniac. Đây là nguyên nhân khiến bộ rễ của cây dễ bị nóng, cháy rễ hoặc làm cây bị vàng lá, còi cọc. Không chỉ vậy, mùi hôi từ phân tươi còn thu hút ruồi bọ và gây ô nhiễm khu vực xung quanh.

Vì thế, bạn cần phải ủ phân bò trước khi bón cho cây nhằm mục đích:

• Tiêu diệt mầm bệnh và hạt cỏ dại. Quá trình ủ sẽ tạo ra nhiệt độ cao giúp tiêu diệt phần lớn các tác nhân gây hại có trong phân bò như vi khuẩn, nấm bệnh, ký sinh trùng và hạt cỏ dại.
• Giảm mùi hôi khó chịu. Phân bò tươi có mùi khá nặng nên khi để ở ngoài môi trường thì sẽ dễ làm phát sinh ruồi muỗi và gây ô nhiễm không khí. Tuy nhiên, nếu chúng ta ủ phân bò đúng cách thì mùi hôi sẽ được giảm đi đáng kể.
• Giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn. Sau khi phân đã hoai mục thì các chất hữu cơ trong phân bò sẽ được chuyển hóa thành dạng dễ hấp thụ hơn, giúp cây phát triển khỏe mạnh và tăng năng suất.
• Cải tạo đất hiệu quả. Phân bò ủ hoai giúp đất tơi xốp, tăng độ mùn và cải thiện khả năng giữ nước cho đất. Đây là giải pháp rất tốt đối với đất bạc màu hoặc đất canh tác lâu năm.

>> Xem thêm: Cách ủ rác nhà bếp với Trichoderma

Các cách ủ phân bò phổ biến hiện nay

Hiện nay có nhiều cách ủ phân bò khác nhau. Tùy vào điều kiện thực tế, thời gian và nguyên liệu sẵn có mà người dùng có thể lựa chọn phương pháp ủ phù hợp.

Cách ủ phân bò truyền thống

Đây là phương pháp được nhiều nhà vườn áp dụng từ lâu nhờ cách thực hiện đơn giản và không cần sử dụng nhiều nguyên liệu hỗ trợ.

Ủ nóng

Ủ nóng là phương pháp tạo điều kiện cho vi sinh vật hiếu khí hoạt động mạnh nhằm sinh nhiệt nhanh để phân hủy chất hữu cơ.

Cách làm: 

• Chuẩn bị phân bò và các phụ phẩm như rơm rạ, trấu, lá cây khô. 
• Xếp thành từng lớp xen kẽ nhưng không nén chặt mà để tơi xốp, đắp thành đống cao rồi phủ bạt lên.
• Giữ đống ủ có độ ẩm khoảng 60 – 70%.
• Đậy bạt kín để giữ nhiệt.
• Định kỳ đảo trộn để cung cấp oxy cho vi sinh vật hoạt động.

Cơ chế: Do đống ủ thông thoáng, các vi sinh vật hiếu khí (cần oxy) hoạt động mạnh, làm nhiệt độ đống ủ tăng nhanh và duy trì ở mức cao (60 – 70°C). Nhiệt độ này giúp diệt hạt cỏ dại và mầm bệnh rất tốt.

Ưu điểm:

• Thời gian hoai mục nhanh.
• Tiêu diệt mầm bệnh và hạt cỏ tốt.
• Hạn chế mùi hôi.

Nhược điểm:

• Cần đảo trộn thường xuyên.
• Tốc độ mất đạm (nitơ) khá cao do bị bay hơi theo khí amoniac.

Ủ lạnh

Khác với ủ nóng, phương pháp ủ lạnh sẽ hạn chế đảo trộn mà chủ yếu để cho phân hủy tự nhiên.

Cách làm:

• Gom phân bò thành đống lớn và nén thật chặt.
• Giữ độ ẩm vừa phải.
• Phủ kín bằng bạt hoặc đất bùn.
• Hạn chế tác động trong quá trình ủ.

Cơ chế: Vì đống ủ bị nén chặt và trát bùn nên oxy không thể lọt vào bên trong. Điều này khiến cho các vi sinh vật kỵ khí (không cần oxy) sẽ hoạt động chậm rãi. Nhiệt độ đống ủ duy trì ở mức thấp (khoảng 30 – 35°C).

Ưu điểm:

• Giữ được hàm lượng dinh dưỡng (đặc biệt là đạm) rất nguyên vẹn, ít bị thất thoát.
• Ít tốn công chăm sóc.

Nhược điểm:

• Thời gian hoai mục lâu, phải từ 4 đến 6 tháng mới hoai mục.
• Khả năng tiêu diệt mầm bệnh thấp hơn ủ nóng.

Kết hợp ủ nóng và ủ lạnh

Đây là phương pháp được nhiều người lựa chọn vì tận dụng được ưu điểm của cả hai cách ủ phân bò kể trên.

Cách làm: Ban đầu, xếp phân tơi xốp để kích hoạt quá trình ủ nóng trong khoảng 5 – 7 ngày cho nhiệt độ tăng cao, tiêu diệt bớt mầm bệnh. Khi đống ủ đã đạt nhiệt độ đỉnh điểm thì chúng ta tiến hành nén chặt đống phân lại và trát bùn kín để chuyển sang giai đoạn ủ lạnh.

Ưu điểm:

• Rút ngắn thời gian ủ.
• Giữ được nhiều dưỡng chất.
• Cho chất lượng phân thành phẩm tốt hơn.

Nhược điểm: đòi hỏi người làm phải tốn khá nhiều công sức để đảo trộn và nén phân đúng thời điểm.

Cách ủ phân bò bằng vôi

Vôi là nguyên liệu thường được sử dụng để xử lý phân chuồng nhờ khả năng khử khuẩn và giảm mùi hiệu quả.

Nguyên liệu chuẩn bị:

• Phân bò tươi.
• Vôi bột.
• Rơm rạ hoặc trấu.
• Bạt phủ.

Cách thực hiện:

• Trộn phân bò với rơm rạ hoặc trấu để tăng độ tơi xốp.
• Rắc một lớp vôi mỏng lên từng lớp phân.
• Tưới thêm nước nếu hỗn hợp quá khô.
• Ủ thành đống và phủ kín bằng bạt.
• Sau khoảng 15 – 20 ngày thì tiến hành đảo trộn.
• Tiếp tục ủ cho đến khi phân hoai mục hoàn toàn.

Ưu điểm:

• Khử mùi tốt.
• Hỗ trợ tiêu diệt vi khuẩn và nấm bệnh.
• Giảm độ chua của phân.

Nhược điểm:

• Nếu dùng quá nhiều vôi có thể làm thất thoát đạm.
• Thời gian ủ vẫn khá dài nếu không kết hợp thêm chế phẩm sinh học.

Cách ủ phân bò bằng chế phẩm sinh học

Hiện nay, việc sử dụng chế phẩm sinh học để ủ phân bò đang ngày càng phổ biến nhờ khả năng rút ngắn thời gian hoai mục và nâng cao chất lượng phân hữu cơ.

Ủ với chế phẩm Emzeo

Emzeo là chế phẩm sinh học chứa hàng tỉ vi sinh vật có lợi giúp thúc đẩy quá trình phân hủy chất hữu cơ diễn ra nhanh hơn.

Cách thực hiện:

• Bước 1: Chuẩn bị đống ủ. Trộn đều phân bò với các nguyên liệu phụ trợ để tạo độ thông thoáng.
• Bước 2: Pha chế phẩm. Pha chế phẩm Emzeo với nước theo tỷ lệ hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Bước 3: Tưới chế phẩm. Tưới đều dung dịch lên đống ủ sao cho độ ẩm đạt khoảng 50 – 60%.
• Bước 4: Tiến hành ủ. Ủ phân thành đống cao khoảng 1 – 1,5m rồi phủ bạt kín.
• Bước 5: Đảo trộn định kỳ. Cách khoảng 7 – 10 ngày thì chúng ta nên đảo trộn đống ủ để giúp vi sinh vật hoạt động tốt hơn.

Ưu điểm:

• Đẩy nhanh quá trình hoai mục.
• Giảm mùi hôi hiệu quả.
• Hạn chế ruồi bọ.
• Tăng hàm lượng vi sinh vật có lợi trong phân.

Ủ với nấm Trichoderma

Nấm Trichoderma là loại vi sinh vật có khả năng phân hủy cellulose mạnh và hỗ trợ phòng ngừa nhiều loại nấm bệnh trong đất.

Cách thực hiện:

• Trộn phân bò với phụ phẩm nông nghiệp.
• Hòa nấm Trichoderma với nước rồi tưới đều lên đống ủ.
• Giữ ẩm và phủ kín đống ủ bằng bạt.
• Định kỳ đảo trộn trong quá trình ủ.

Ưu điểm:

• Phân hủy hữu cơ nhanh.
• Hạn chế nấm bệnh gây hại.
• Giúp cải tạo đất hiệu quả.

Ủ cả chế phẩm Emzeo và nấm Trichoderma

Đây là phương pháp được nhiều nhà vườn đánh giá cao vì kết hợp được ưu điểm của cả hai loại vi sinh.

Cách thực hiện:

• Trộn đều phân bò với trấu hoặc rơm rạ.
• Pha chế phẩm Emzeo và nấm Trichoderma theo đúng hướng dẫn.
• Tưới đều lên nguyên liệu ủ.
• Phủ kín đống ủ bằng bạt để giữ nhiệt và độ ẩm.
• Đảo trộn định kỳ 7 – 10 ngày/lần để vi sinh vật hoạt động tốt.

Ưu điểm:

• Rút ngắn đáng kể thời gian ủ.
• Tăng hiệu quả phân hủy chất hữu cơ.
• Giảm mùi hôi mạnh hơn.
• Tạo nguồn phân hữu cơ giàu vi sinh vật có lợi.

Cách nhận biết phân bò đã hoai mục

Dưới đây là một số dấu hiệu giúp bạn nhận biết phân bò đã hoai mục:

• Màu sắc thay đổi. Phân chuyển sang màu nâu sẫm hoặc đen, đồng đều hơn so với ban đầu.

• Không còn mùi hôi khó chịu. Phân hoai mục thường có mùi đất hoặc mùi hữu cơ nhẹ, không còn mùi khai nồng.
• Kết cấu tơi xốp. Phân dễ bóp vụn, không còn quá ướt hoặc đóng cục lớn.
• Nhiệt độ giảm. Đống ủ không còn nóng như giai đoạn đầu.
• Không còn nhận ra nguyên liệu ban đầu. Rơm rạ, lá cây hoặc chất hữu cơ đã phân hủy gần như hoàn toàn.

Cách sử dụng phân bò đã ủ

Sau khi phân bò đã hoai mục thì bạn có thể sử dụng phân cho nhiều loại cây trồng khác nhau.

• Bón cho rau: làm lớp phủ cách gốc rau khoảng 5 – 10cm hoặc trộn 1 phần phân bò đã ủ với 3 phần đất trồng.
• Bón cho cây ăn trái, cây công nghiệp: rải phân đều quanh gốc cây, sau đó xới nhẹ để phân trộn đều với lớp đất mặt và giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn.
• Bón cho hoa, cây kiểng: trộn phân bò với tro trấu, xơ dừa và phân trùn quế để tạo thành giá thể giàu dinh dưỡng, tơi xốp và giữ ẩm tốt cho cây.

Kết luận

Như vậy, Chế Phẩm Sinh Học Emzeo đã chia sẻ các cách ủ phân bò phổ biến nhất hiện nay. Ngoài ra, nếu bạn muốn đặt mua chế phẩm sinh học Emzeo hoặc Trichoderma để ủ phân thì hãy liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại 024.66.55.46.86.