Cách Ủ Cây Chuối Cho Lợn Ăn Không Bị Chua, Giàu Dinh Dưỡng

Cách ủ cây chuối cho lợn ăn là phương pháp tận dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp sẵn có để tạo thêm nguồn thức ăn cho vật nuôi. Thân cây chuối chứa nhiều nước, dễ kiếm và có thể phối hợp với cám gạo, cám ngô cùng men vi sinh để lên men.

Tuy nhiên, nếu bạn sơ chế hoặc ủ thân chuối không đúng cách thì nguyên liệu có thể bị chua gắt, nhớt hoặc có mùi khó chịu. Trong bài viết này, Chế Phẩm Sinh Học Emzeo Đức Bình sẽ hướng dẫn chi tiết cách ủ cây chuối cho lợn ăn đơn giản, hiệu quả.

Có nên ủ cây chuối cho lợn ăn không?

Cây chuối sau khi thu hoạch thường còn lại một lượng lớn thân và bẹ. Thay vì bỏ đi, người chăn nuôi có thể tận dụng phần thân chuối để phối trộn với một số nguyên liệu khác và lên men làm thức ăn cho vật nuôi.

Thân cây chuối có đặc điểm chứa nhiều nước nên khi sử dụng trực tiếp có thể khó bảo quản trong thời gian dài. Thế nên, việc băm nhỏ thân cây chuối và phối trộn với cám giúp tạo thành hỗn hợp thuận tiện hơn trong quá trình sử dụng. Khi kết hợp thêm men vi sinh phù hợp, nguyên liệu có thể được lên men trong điều kiện kín.

Dưới đây là một số lợi ích khi tận dụng thân cây chuối làm thức ăn cho lợn:

• Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp: Thân chuối có thể dễ dàng tìm thấy tại các vườn chuối sau thu hoạch.
• Tiết kiệm chi phí nguyên liệu: Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cám bao thì việc phối trộn thân chuối ủ men vào khẩu phần ăn hàng ngày của vật nuôi giúp bà con giảm đáng kể chi phí đầu vào, tăng biên lợi nhuận rõ rệt. 
• Kết hợp được với nhiều nguyên liệu: Thân chuối có thể phối trộn với cám gạo hoặc cám ngô.
• Thuận tiện hơn khi bảo quản và sử dụng: Thân chuối được băm nhỏ và lên men đúng cách sẽ dễ phối trộn thành thức ăn.

Tuy nhiên, bạn cần hiểu rằng thân cây chuối không nên được xem là nguồn thức ăn duy nhất cho lợn. Khi sử dụng, người nuôi nên phối hợp với các nguyên liệu thức ăn khác để xây dựng khẩu phần phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn.

Nguyên liệu ủ cây chuối

Để thực hiện cách ủ cây chuối cho lợn ăn thì bạn cần chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu sau:

• 200kg thân cây chuối: Chọn thân cây chuối tương đối tươi, không bị thối rữa hoặc nhiễm bẩn. Những phần bẹ quá già, dập nát hoặc có dấu hiệu hư hỏng nên được loại bỏ trước khi đưa vào ủ. 
• 1 gói men ủ thức ăn chăn nuôi, cám lên men Emzeo 200gr: Cung cấp chủng vi sinh vật hữu ích giúp lên men nhanh, tạo mùi thơm. 
• 1 lít mật rỉ đường: Kích hoạt men vi sinh nhân bản nhanh, chống chua hỏng.
• 20 lít nước sạch: Tuyệt đối không dùng nước máy chứa nhiều Clo để pha men vì Clo sẽ làm chết các vi sinh vật có lợi trong men Emzeo. 
• 10kg cám ngô hoặc cám gạo: Tạo môi trường tinh bột làm thức ăn ban đầu cho vi sinh vật phát triển.
• Dụng cụ: 1 – 2 cái thùng phuy hoặc túi ủ bạt.

Cách ủ cây chuối cho lợn ăn bằng men vi sinh

Sau khi chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu, bạn có thể tiến hành cách ủ cây chuối cho lợn ăn theo các bước dưới đây.

Bước 1: Sơ chế và băm nhỏ thân cây chuối

Cây chuối sau khi chặt về, rửa sạch đất cát bám ở gốc, bóc bỏ bẹ khô hỏng. Bạn tiến hành dùng máy băm thái chuối hoặc băm tay thành các lát mỏng rồi băm nhỏ khoảng 1 – 2 cm. Băm càng nhỏ thì khả năng thoát dịch nước và ngấm men vi sinh càng tốt, giúp quá trình ủ diễn ra nhanh hơn.

Bước 2: Pha dung dịch kích hoạt men vi sinh Emzeo

Bạn lấy một thùng nhựa sạch, cho vào 15 – 20 lít nước sạch, thêm 1 – 1,5 lít mật rỉ đường và đổ 1 gói men ủ thức ăn chăn nuôi Emzeo 200gr vào. Rồi bạn khuấy đều hỗn hợp trong khoảng 3 – 5 phút cho men và đường hòa tan hoàn toàn. Sau đó, bạn để hỗn hợp nghỉ khoảng 15 – 20 phút cho vi sinh vật “thức dậy” và hoạt hóa mạnh mẽ.

Bước 3: Trộn phối hợp nguyên liệu và tưới dịch men

Bạn trải đều 200kg thân chuối đã băm ra nền xi măng sạch hoặc bạt lót. Kế tiếp, bạn rắc đều 10 – 15kg cám gạo (hoặc cám ngô) lên bề mặt thân chuối. Tiếp theo, bạn dùng gáo tưới đều dung dịch men Emzeo đã pha ở bước 2 lên toàn bộ khối nguyên liệu. Rồi bạn dùng xẻng hoặc tay đảo thật đều để cám, chuối và dung dịch men hòa quyện vào nhau.

Kiểm tra độ ẩm chuẩn: Bạn thử nắm chặt một nắm chuối đã trộn trong tay. Nếu bạn thấy nước rịn ra kẽ ngón tay nhưng không chảy thành giọt thì tức là độ ẩm của đống ủ đã đạt chuẩn. Nếu bạn thấy nguyên liệu quá khô thì cần tưới thêm ít nước sạch, nếu quá ướt thì rắc thêm cám khô.

Bước 4: Nén chặt và đậy kín (Ủ yếm khí)

Bạn cho hỗn hợp đã trộn vào thùng phuy nhựa hoặc túi ủ bạt chuyên dụng. Bạn cho đến đâu thì dùng tay hoặc chân giậm nén thật chặt đến đó để đuổi hết không khí ra ngoài. Đây là bí quyết cốt lõi để ủ chuối không bị mốc hỏng hay bị chua.

Sau khi nén chặt đầy thùng/túi thì bạn phủ một lớp cám khô mỏng lên trên cùng, sau đó buộc chặt miệng túi hoặc đậy kín nắp thùng phuy. Rồi bạn để thùng ủ ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp. Thời gian ủ dao động từ 2 – 3 ngày (vào mùa hè) hoặc 3 – 5 ngày (vào mùa đông).

>> Xem thêm: Cách ủ đạm cá làm thức ăn chăn nuôi đơn giản, hiệu quả

Dấu hiệu nhận biết cây chuối đã ủ đạt yêu cầu

Sau thời gian ủ quy định, bạn hãy mở thùng ủ ra kiểm tra. Nếu bạn thấy những dấu hiệu sau thì nghĩa là mẻ thân cây chuối đã ủ đạt yêu cầu:

• Mùi hương: Mở nắp ra có mùi thơm nhẹ của lên men rượu, thơm ngậy của cám ngô/cám gạo, tuyệt đối không có mùi chua nồng hăng, không có mùi hôi thối hay mùi nấm mốc.
• Màu sắc: Thân chuối chuyển từ màu trắng tươi sang màu vàng ngà hoặc vàng chanh tự nhiên, màu sắc đồng đều.

• Trạng thái: Thân chuối mềm mại, không bị chảy nước nhầy bết dính ở đáy thùng, không xuất hiện mốc xanh, mốc đen trên bề mặt.
• Nhiệt độ: Khi thọc tay vào giữa khối ủ thấy có độ ấm nhẹ (do vi sinh vật đang hoạt động sinh nhiệt tốt).

Cách cho lợn ăn cây chuối đã ủ

Để lợn hấp thu tốt nhất và không bị lạ miệng, bạn nên áp dụng cách cho ăn khoa học theo hướng dẫn sau:

Tỷ lệ phối trộn khẩu phần ăn

Thân chuối ủ men là thức ăn thô xanh lên men, do đó cần phối trộn thêm với các nguồn tinh bột và đạm khác để đảm bảo lợn phát triển toàn diện:

• Đối với lợn thịt (từ 30kg trở lên): Trộn cây chuối đã ủ với cám ngô, cám gạo hoặc bã đậu theo tỷ lệ 1:1 hoặc 40% chuối ủ + 60% cám tổng hợp.
• Đối với lợn nái: Có thể tăng tỷ lệ chuối ủ lên 50% – 60% khẩu phần ăn hàng ngày để chống táo bón, giúp nái nhiều sữa.

Kỹ thuật tập cho lợn ăn và bảo quản

• Tập ăn từ từ: Những ngày đầu tiên, bạn chỉ nên cho lợn ăn lượng nhỏ (khoảng 10 – 20% khẩu phần) để hệ vi sinh đường ruột thích nghi. Sau 3 – 5 ngày khi lợn đã quen mùi vị thơm ngậy thì bạn tăng dần lên tỷ lệ chuẩn.
• Cho ăn tươi sau khi lấy: Lấy lượng chuối ủ đủ cho lợn ăn trong một bữa. Lấy xong phải lập tức nén chặt và đậy kín nắp thùng lại ngay để tránh không khí lọt vào gây chua mốc.
• Không nấu chín: Cho lợn ăn trực tiếp dạng hỗn hợp ẩm. Tuyệt đối không đun nấu chín vì nhiệt độ cao sẽ làm chết toàn bộ hệ vi sinh vật có lợi và các enzyme tiêu hóa có trong chuối ủ.

Kết luận

Cách ủ cây chuối cho lợn ăn bằng cám lên men Emzeo là giải pháp chăn nuôi an toàn, hiện đại và tiết kiệm chi phí. Phương pháp này không chỉ giải quyết triệt để tình trạng cây chuối bị chua hỏng, chát nhựa mà còn biến phụ phẩm nông nghiệp thành nguồn dinh dưỡng thơm ngon, giúp lợn hay ăn chóng lớn, ít bệnh tật.